Mersin CityLab
a collaborative planning space
en | tr






Arkaplan



Hızlı Kentleşme ve Yumuktepe, Toroslar


Geçtiğimiz yüzyılda, Mersin kenti, göç, Mersin limanında serbest ticaret bölgesi kurulması ve şehirdeki yeni ekonomik yatırımlar nedeniyle 1980'lerde başlayan hızlı nüfus artışıyla karşı karşıya kaldı. Bunun bir sonucu olarak,şuan kent artık sürdürülemez bir gelişim, sosyal açıdan yalıtılmış topluluklar,tarihi ve doğal kaynakların bozulması gibi çeşitli kentsel zorluklarla karşı karşıya.

Bu hızlı büyüme sırasında Mersin’in Toroslar Bölgesi, göçün odak noktalarından biri haline geldi. Eski tarım arazileri, şehir merkezine ve Müftü Nehri'ne yakın konumlarından dolayı sağlıksız şehir bölgelerine dönüştü.Doğal ve kültürel kaynaklar, Yumuktepe ve Müftü Deresi gibi kontrolsüz bir şekilde büyümesi nedeniyle tehdit altındadır.Gayrı resmi gelişmeler, sosyal olarak yalıtılmış topluluklar olarak biçimini alır.Bu sosyal ve ekonomik sınırlamalar nedeniyle, bölgenin itibarı suç ve güvensizlikle ilişkilendirilmiştir.Mersin'in kentsel gelişimi kuzeye doğru genişledikçe, Toroslar Bölgesi geçtiğimiz günlerde kendisini kentsel dönüşüm tartışmalarının ortasında buldu.Benzer sebeplerle bölge bir zamanlar proje geliştiricileri tarafından ilgi çekti.Son zamanlarda, bölgedeki yüksek konutlar ve ofis blokları gibi bir dizi yerel yatırımlar ortaya çıkmaya başladı.Bu yatırımlar parçalı şekilde uygulanmaktadır, bir entegrasyon ve bölge için kapsamlı bir plan içermez.


Sosyal Gerilimler ve Çevresel Bozulma

Devam eden gelişmeler; yerel göçmen nüfusu ve eğitim açısından sosyal zorluklarını, su,hava kirliliği,uygun altyapı ve barınma olanakları göz ardı etmektedir.Mahalle yerlileri ile yüksek katlı binalarda yaşayanlar arasındaki uyumsuzluk sosyo-ekonomik gerilimlere neden olmaktadır.Ayrıca, Müftü Nehri boyunca oluşan ekolojik bozulma ve Yumuktepe arkeolojik sit alanı için gerekli morfolojik koruma, yerel kalkınma mücadelesinin karmaşıklığına yol açmaktadır. Türkiye'de  de yaygın olduğu gibi, özel-kamu alanları planlama ve tasarım enstitülerinin akademisyenleri ve uzmanları bölgedeki değişiklikleri izler ve belgeler. Bununla birlikte, iyi kaydedilmiş akademik araştırmalar, kalkınma yöntemini etkileyecek bir yol bulmalıdır.

Bilgilendirilmiş Planlama Yöntemi Olarak Citylab

Yumuktepe örneğinde, Mersin Üniversitesi ile Toroslar Belediyesi arasında yakın zamanda gerçekleştirilen ortak çalışmalarla ilgili ortak çalışmalar yapılmıştır.Yerel zanaat işçilerinin eğitilmesi veya yaşam boyu öğrenme programları kapsamında eğitim kursları verilmesi gibi yerel toplulukların sosyo-ekonomik olarak güçlendirilmesi için bir takım projeler başlatılmıştır.Şimdi amaç; benzer sosyo-mekansal girişimleri daha sistematik olarak destekleyen ve yerel yönetimlerin aydın kimselerle, vatandaşlarla doğrudan çalışmasını sağlayan bir platform oluşturmaktır.Bir sonraki adım ise, yerel halkın, STK'ların ve akademisyenlerin beklentilerini dile getirmek ve çevreleriyle ilgili vizyonları ve gelecek planlarını etkilemek için işbirliği yapabilecekleri “CityLab” adında etkileşimli bir platform oluşturmaktır.Böyle bir süreç, alanın planlamasından sorumlu olanların daha kritik ve bilinçli bir kamu desteği yaratmasına yardımcı olacaktır ve Yumuktepe'nin geleceği için daha çevresel ve sosyal açıdan sürdürülebilir bir şekilde düşünmek ve çalışmak için geliştiricilere ve yatırımcılara ilham verecektir.

Yumuktepe Tarihi ve Müftü Nehri

Tarihi M.Ö. 7000 yıllarına kadar uzanan Yumuktepe höyüğü, Mersin'in en eski tarihi çekirdeğidir.Bugün Müftü Nehri kıyısında bulunan Yumuktepe'nin varlığı, Neolitik zamanlardan Orta Çağ dönemlerine kadar devam etmiştir.Bu süreçte jeolojik yapı ve doğal etkenler değişmeye devam etti ve höyük 23 metre yüksekliğe ulaştı. Planlanmamış kentsel dönüşümle çevrili olan kültürel miras alanı, yıllarca ihmal edilmiş ve el değmeden varlığını sürdürmüştür. Arkeolojik kazılar 1993 yılında başlamış ve alan uluslararası bir izleyici kitlesinin önemini ortaya koymuş olmasına rağmen, alan hala ciddi kentsel zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu kültürel miras alanı şuan, sosyal olarak izole edilmiş bir göçmen mahallesiyle ve Müftü Nehri boyunca düşük kaliteli kamusal alan ile çevrelenmiştir.